Bugun...
Bizi izleyin:



Şeref İBA: “Darbeye karşı koyma hakkının kaynağı ‘direnme hakkı’dır!”

Tarih: 28-12-2016 17:40:38 Güncelleme: 28-12-2016 17:50:38 + -


Doç. Dr. Şeref İBA, Manşet Haber’e 15 Temmuz Darbe Girişimi’ni değerlendirdi. Şeref İba; “Demokrasi ve 15 Temmuz Darbe Girişimi” başlıklı makalesinde, demokrasi teorisine göre sivil toplumun darbeye karşı koyma hakkının kaynağını “direnme hakkı”nın oluşturduğunu belirtti. İba, “Ancak bunun için tüm toplum katmanlarının konsensüs hâlinde ve birlik beraberlik içerisinde olması, ülke bütünlüğüne karşı bölücü emeller taşımaması şarttır.” ifadesini kullandı.


Şeref İBA: “Darbeye karşı koyma hakkının kaynağı ‘direnme hakkı’dır!”

 

DEMOKRASİ VE “15 TEMMUZ DARBE GİRİŞİMİ”

 

Doç. Dr. Şeref İBA

 

Darbe girişimi, demokrasiyi askıya alma faaliyetleri şeklinde somutlaşır. Darbe dönemlerinin, demokratik kurum ve kuruluşlar üzerinde tahribata yol açması kaçınılmazdır. “Askerî darbe  (Fransızcası ile “coup d’état), askerî komuta kademesindeki kişilerin dümende olduğu bir cunta tarafından fiziki güç kullanımını da kapsayan hukuk dışı yollarla anayasal düzenin siyasi ve idari yöneticilerinin ansızın devrilip sıkıyönetim gibi olağanüstü yönetim usulleriyle iktidarın tamamen ele geçirilmesidir.  Darbeler, genellikle gece baskını şeklinde gerçekleştirildiği için müdahalelerin zamanlamasına dikkat çeken isabetli bir nitelendirmeyle, reel durumla da tam örtüştüğü için  “gecekondu yönetim” şeklinde adlandırılması mümkündür.

 

Kamu kudretinin üç temel ayağını oluşturan yürütme, yasama ve yargı erkleri ile demokrasilerde dördüncü kuvvet olan basın yayın kuruluşları,  emir komuta zinciri içerisinde bütünüyle darbecilerin kontrolüne geçtiği için, artık bu noktadan sonra mutlak iktidarın frenlenmesini ve sınırlandırılmasını amaçlayan “kuvvetler ayrılığı” prensibinden söz etmek mümkün olamayacağından siyasi rejim tipi, ister istemez “askerî diktatörlük”  niteliğine bürünür.

 

Anayasa hukuku bakımından amacı ne olursa olsun, demokrasi dışı yollarla siyasi iktidarı ele geçirmeye ya da paydaş olmaya çalışan her türlü girişim ya da kalkışma, Anayasa’yı ihlal ve vatana ihanet suçunu oluşturur. Bunun ceza kanunlarındaki müeyyidesi gayet açıktır.

 

  Askerî müdahaleler ya da darbe girişimleri, başarıya ulaştığı takdirde,  anayasal düzen askıya alındığı ve “ihtilal hukuku” cari olduğu için “geçici Anayasa”, “bildiri” gibi sözde hukuki düzenlemelerle intibak ya da geçiş evresi hukuku devreye girmektedir. Esasen bu bağlamda, genel geçerli bir sistem olmadığı için “Her ihtilal kendi hukukunu yaratır.” prensibi gündeme gelmekte ve rızaya değil de  zorbalığa ve güce dayalı meşruiyet florası ortaya çıkmaktadır.  Özgürlükler kısıtlandığı ve çoğu kimse bunu kendiliğinden kanıksamaya başladığı için,  kişiler, günlük hayatta ifade hürriyeti anlamında başlarına iş açmamak için “kendi kendine sansür” şeklinde ifade edebileceğimiz bir ortamda yaşamaya mahkûm olmaktadır.

 

 Demokrasi teorisinde, sivil toplumun darbeye karşı koyma hakkının kaynağı “direnme hakkı”dır.  Yöneticiler ile yönetilenler arasındaki ilişkiyi “toplum sözleşmesi” mantığıyla düzenleyen Anayasalarda bu hak açıkça tanınmış olmasa bile ontolojik yönden varsayılmaktadır. Ancak bunun için tüm toplum katmanlarının konsensüs hâlinde ve birlik beraberlik içerisinde olması,  ülke bütünlüğüne karşı bölücü emeller taşımaması şarttır.

 

Askerî müdahale dönemlerinde oluşturulan yönetimler, amacına ulaştıktan sonra yeniden sivil yönetime geçiş yapılacağını vurgulamak ve bundan kendilerine meşruiyet pompalamak için genellikle,  “geçici Anayasa”, “komite”, “konsey”, “geçici hükûmet”,  “kurucu meclis” oluşturma yöntemine başvurarak, meşru demokratik yapıları çağrıştıran sözde meşru organlar kurma yoluna giderler.  Bunun sonucu,  anayasal demokratik organların kurumsallaşmasının kesintiye uğratılarak kurumsal hafızasının ve kültürün yok edilmesidir. 

 

Ülkemiz, çok partili siyasi hayata geçtikten sonra 27 Mayıs 1960 darbesinden sonra yaklaşık on yılda bir karşılaştığı kâbus  gibi, askerî darbeler yüzünden her defasında on yıllarca geriye götürülmüştür. “Türkiye’ de darbeler ve cuntalar dönemi kapanmıştır, artık askeri darbe yapılamaz.” derken 15 Temmuz 2016 tarihinde yaşanan “darbe girişimi”, yaşadığımız yüzyılda memleketimizin hiç de hak etmediği bir rezalet tablosu ortaya çıkarmıştır. Sebebi ya da gerekçesi ne olursa olsun,  her türlü darbe girişiminin karşısında dik duruş sergilemek, siyaseten demokrasinin tarafı olmak, partiler üstü ve millî bir mesele olarak algılanmalıdır.  Tam da böyle takdire şayan bir anlayışla, 15 Temmuz darbe girişimine karşı meydanları dolduran kitleler,  darbenin akamete uğratılmasında ana etken rolünde, gurur verici bir birliktelik sergileyerek tarihe not düşmüşlerdir.  Bu aşamadan sonra izlenecek tutum, hayati önem taşımaktadır. Kahraman ordumuzu ve Türk Silahlı Kuvvetleri unsurlarını bütünüyle zan altında bırakıp yıpratacak, özellikle de  “Mehmetçiği” demoralize edecek toptancı yaklaşımlardan titizlikle kaçınılması, demokrasiye saygının vazgeçilmez şartıdır.    15 Temmuz darbe girişiminin bastırılmasında sergilenen millî duruş, Türk milletinin şanlı tarihine not düştüğü yeni bir imzadır.

 






FACEBOOK YORUM
Yorum

DİĞER Güncel Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • Ömrü 2 günü geçmeyen devletler!
    Ömrü 2 günü geçmeyen devletler!
  • CHP'nin Adalet Yürüyüşünden görüntüler!
    CHP'nin  Adalet Yürüyüşünden görüntüler!
  • Dünyanın en pahalı 10 şehri
    Dünyanın en pahalı 10 şehri
  • Yargı yılı açılışından çarpıcı kareler!
    Yargı yılı açılışından çarpıcı kareler!
  • Taksim'deki CHP Mitinginden kareler!
    Taksim'deki CHP Mitinginden kareler!
  • Toplu taşıma araçlarında ilginç kareler
    Toplu taşıma araçlarında ilginç kareler
FOTO GALERİ
YUKARI